90 jaar geleden werd de Afsluitdijk gesloten, waarmee de Zuiderzee het IJsselmeer werd. Op hetzelfde moment kwamen ook de eerste Nederlandse geluidsfilms uit. Die hadden direct de sluiting van de dijk en de impact op de samenlevingen rond de Zuiderzee als onderwerp.




ZUIDERZEE
IN BEELD
FILMS EN VERHALEN

een audiovisuele tentoonstelling te zien op diverse plaatsen rond het IJsselmeer

Gezien in Almere, Enkhuizen, Kornwerderzand, Amsterdam en Wieringerwerf.
Honderd jaar geleden werd
begonnen met de uitvoering van het Zuiderzee project.
Het voorzag in de afsluiting en gedeeltelijke droogmaking van de Zuiderzee. Het was een verandering zonder weerga, die in tal van films is vastgelegd.
‘Zuiderzee in beeld: films en verhalen’ is een rondreizende audiovisuele tentoonstelling, die bezoekers aan de hand van films meeneemt op een reis door het in de 20ste eeuw compleet veranderde Zuiderzeegebied, in al haar facetten.
De dramatiek van de Zuiderzee vormde een rijke inspiratiebron voor Nederlandse filmers door de jaren heen. Op eigen initiatief, maar ook ingehuurd door overheidsorganen en belangengroepen. In de jaren 20 ontstond ook in Nederland een beweging van regisseurs die film tot kunstvorm wilden verheffen. In de jaren 30 kregen zij een extra wapen in hun arsenaal: geluid. Filmers als Otto van Neijenhoff, Gerard Rutten, Joris Ivens en Bert Haanstra legden het Zuiderzeeproject vast. Ook later was het voortdurend veranderende gebied de inspiratie voor films als En de zee was niet meer (1955), Een nieuw dorp, op nieuw land (1960), Wadden boven water (1988), De Nieuwe Wildernis (2013) en The Silence of the Tides (2020). De tentoonstelling biedt een podium aan al deze films, en meer.


Wat waren destijds de dromen?


Wat is er van deze enorme landschappelijke en maatschappelijke transitie terechtgekomen?
De films van ‘Zuiderzee in beeld: films en verhalen’ tonen het antwoord op deze complexe vragen. En bovendien: ‘Zuiderzee in beeld’ laat beeldend de omvang van de uitdagingen zien waar Nederlanders eerder voor hebben gestaan, en hoe die opgelost werden met het Zuiderzeeproject. De prachtige en informatieve films vertellen samen een uitzonderlijk verhaal dat inspiratie biedt de uitdagingen van nu aan te gaan. Anno nu bevindt Nederland zich opnieuw in een situatie waar het tij gekeerd moet worden. Bij vraagstukken als klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, energietransitie en landbouwhervorming komt het weer aan op visie, de ontwikkeling van de juiste kennis en kunde, durf en daadkracht.
Kunnen we van het verleden leren?
EERDER TE ZIEN GEWEEST

GEMAAL DE BLOCQ VAN KUFFELER
Vrijdag 9 en zaterdag 10 mei 2025
(Oostvaardersdijk)
De Block van Kuffelerweg, 1332 CP Almere
openingstijden: 10:00 - 16:00
toegang gratis

MUSEUM 'T KROMHOUT
Zaterdag 9 en zondag 10 september 2023
tijdens Open Monumenten Dagen
Kruithuisstraat 25, 1018 WJ Amsterdam
openingstijden: 10:00 - 17:00
toegang gratis

AFSLUITDIJK WADDEN CENTER (AWC)
13 t/m 19 september 2023
Afsluitdijk 1c, 8752 TP Kornwerderzand
openingstijden: 10:00 - 17:30
toegang AWC € 5 pp, kinderen 4-12 € 3 en tot 4 jaar € 0
voor Zuiderzee in Beeld wordt geen toeslag geheven

ZUIDERZEE MUSEUM
Zaterdag 1 oktober en zondag 2 oktober 2022
Wierdijk 18-22, 1601 LA Enkhuizen

GEMAAL LELY
Zaterdag 24 en zondag 25 september 2022
Zuiderdijkweg 22, 1771 SH Wieringerwerf
toegang gratis
BOEK
HOOR, HOOR DE DIJK IS DICHT!
De Zuiderzee in beeld, films en verhalen
Negentig jaar geleden werd de Zuiderzee afgesloten. Het was de grootste menselijke ingreep op watergebied ooit. De beste Nederlandse filmers waren gegrepen door het dramatische verhaal van de Zuiderzee. Historicus en geograaf Willem van der Ham duikt in de films en verhalen met klemmende vragen als: wat gebeurde er met dat oude land sinds de afsluiting en is er op het nieuwe land een nieuwe maatschappij tot stand gekomen?
.jpg)
PARTNERS
Zuiderzee in Beeld - films en verhalen is ontstaan in samenwerking met waterschappen, met bedrijven en organisaties die zich inzetten voor het behoud en de vernieuwing van de Afsluitdijk, en met musea en erfgoedorganisaties die aandacht besteden aan de geschiedenis én de toekomst van het IJsselmeer.

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier werkt elke dag aan de bescherming van het land tegen het water, tegen wateroverlast en watertekort, voor schoon en gezond oppervlaktewater en voor veilige (vaar)wegen. Dit doen zij in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal: Hollands Noorderkwartier.

Waterschap Amstel Gooi
en Vecht
Waterschap Amstel, Gooi en Vecht werkt in een gebied waar ruim 1,3 miljoen mensen wonen. Ons gebied ligt in de provincies Noord-Holland, Utrecht en een klein stukje van Zuid-Holland.
In dit gebied zorgen we voor veilige dijken beschermen we de inwoners van ons waterschap tegen het water. Ook zorgen we dat het water schoon is en blijft. En dat er precies genoeg water is voor wonen, werken en recreatie. Want niet iedereen heeft dezelfde wensen en behoeften. Daar houden we rekening mee.

Rijkswaterstaat
Samenwerken aan een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland. Dat is Rijkswaterstaat.
'Rijkswaterstaat is de uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. We beheren en ontwikkelen de rijkswegen, -vaarwegen en –wateren en zetten in op een duurzame leefomgeving. Samen met anderen werken we aan een land dat beschermd is tegen overstromingen. Waar voldoende groen is, en voldoende en schoon water. En waar je vlot en veilig van A naar B kunt.

Levvel
De bouwcombinatie Levvel bestaat uit BAM, Van Oord en Rebel.
Afsluitdijk
Rijkswaterstaat werkt samen met De Nieuwe Afsluitdijk aan project De Afsluitdijk. De Nieuwe Afsluitdijk (DNA) is een samenwerking tussen de provincies Noord-Holland en Fryslân en de gemeenten Hollands Kroon en Súdwest-Fryslân. De Nieuwe Afsluitdijk wil dat de Afsluitdijk een voorbeeld wordt van duurzame innovatie op het gebied van Energie, Economie en Ecologie.

Het Cultuurfonds
Zuiderzee in Beeld krijgt ondersteuning van de provinciale afdelingen van
Het Cultuurfonds in de provincies Noord-Holland, Fryslân en Flevoland.

Zuiderzeemuseum
Het Zuiderzeemuseum richt zich op de geschiedenis, actualiteit en toekomst van het IJsselmeer-gebied. De thema’s water, ambachten en gemeenschappen staan hierbij centraal. Het buitenmuseum met zijn historische gebouwen en het binnenmuseum met zijn thematische tentoonstellingen brengen samen dit verhaal in beeld. Erfgoed, beeldende kunst, fotografie en vormgeving spelen hierin een belangrijke rol.

Stadsherstel Amsterdam
Museum ’t Kromhout is een van de Bijzondere Locaties van Stadsherstel Amsterdam. Deze organisatie redt monumenten en beeldbepalende panden door ze zorgvuldig te restaureren, een passende bestemming te geven en toegankelijk te houden voor volgende generaties.
Zuiderzee in Beeld,
films en verhalen
een project van stichting NCEI
Redactie, idee, auteur boek: Willem van der Ham
Producent, opzet en vormgeving tentoonstelling: Bubo Damen
Ontwerp tentoonstellingsmaterialen: Luca Stappers, KochxBos
Regie introductiefilm: Raymon Hilkman
Audiovisuele materialen: MrBeam
Uitgever boek: Walburg Pers


